Στην καρδιά της Ηπείρου, ξεπροβάλλει το Ζαγόρι, μια ορεινή περιοχή που βρίσκεται βορειανατολικά της πόλης των Ιωαννίνων. Το όνομα Ζαγόρι πρωτοεμφανίστηκε σε έγγραφο το 1321 και έχει σλάβικη προέλευση. Το τοπωνύμιο προήλθε από τις λέξεις «ζα» που σημαίνει πίσω και «γκόρι» που σημαίνει βουνό. Άρα, Ζαγόρι σημαίνει «τόπος πίσω από το βουνό».
Το Ζαγόρι αποτελείται από 46 χωριά, τα φημισμένα Ζαγοροχώρια που έχουν συνολική έκταση 1.053 τ.χλμ. και βρίσκονται πίσω από το βουνό Μιτσικέλι. Το Ζαγόρι χωρίζεται σε τρία γεωγραφικά τμήματα: στο ανατολικό, κεντρικό και δυτικό τμήμα. Κάθε ένα με την δική του ιστορία, ομορφιά και φυσικά με τα δικά του μοναδικά χωριά.
Τα Ζαγοροχώρια είναι σκορπισμένα ανάμεσα σε καταπράσινα βουνά από πεύκα και έλατα και είναι χτισμένα σε υψόμετρο από 500 έως 2.500 μέτρα που είναι και η ψηλότερη κορυφή της οροσειράς Τύμφη, η Γκαμήλα.
Τα χωριά του Ζαγορίου διαπερνά ο ποταμός Βοϊδομάτης με τα πεντακάθαρα νερά του –ένα από τα ελάχιστα ποτάμια που το νερό του είναι πόσιμο- που σε συνδυασμό με την πυκνή βλάστηση, τα επιβλητικά φαράγγια και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των σπιτιών δημιουργεί ένα από τα μαγευτικότερα τοπία.
Η ιστορία του Ζαγορίου ταυτίζεται με την ιστορία της ευρύτερης περιοχής των Ιωαννίνων. Το 1431, 14 από τα χωριά του Κεντρικού Ζαγορίου δήλωσαν υποταγή στον Σινάν Πασά ενώ λίγο αργότερα υπέγραψαν τη συνθήκη του Βοΐνικου και τα χωριά του ανατολικού και δυτικού Ζαγορίου που είχαν αντισταθεί στον Σινάν Πασα.
Το 1681 ιδρύθηκε η «Επιστασία Ζαγορίου», ένα είδος αυτόνομης ομοσπονδίας που την ονόμαζαν και ¨Σουρούτια¨, που απολάμβανε πολλά προνόμια. Την περίοδο αυτή το Ζαγόρι γνώρισε την μεγαλύτερη ακμή του και χτίστηκαν γεφύρια, εκκλησίες, αρχοντικά, δημόσια κτίρια, δρόμοι με την συνδρομή ξενιτεμένων Ζαγορισίων.
Μετά την πτώση του Αλά Πασά μεγάλα πλήγματα προκάλεσαν στην περιοχή ο απελευθερωτικός αγώνας κατά των Τούρκων αλλά και οι Γερμανοί αργότερα.
Τα Ζαγοροχώρια εκτός από πολλούς ευεργέτες ανέδειξαν μεγάλους επιστήμονες και λόγιους ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Αναστάσιος Σακελλάριος (1799-1865), ο Νεόφυτος Δούκας (1760-1845) δάσκαλος από τα Άνω Πεδινά, ο Ιωάννης Λαμπρίδης (1839-1891) που ήταν γιατρός, συγγραφέας και φιλόσοφος από τη Βίτσα καθώς και πολλοί άλλοι.
Στα Ζαγοροχώρια μπορείτε να θαυμάστε την καταπληκτική παραδοσιακή αρχιτεκτονική των σπιτιών φτιαγμένα από πέτρα και ξύλο ενώ πολλά από τα χωριά έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέοι οικισμοί. Εντυπωσιακά πέτρινα σπίτια, γραφικά λιθόστρωτα καλντερίμια, τοξωτά γεφύρια, εκπληκτικά δείγματα της ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής.
Το Δυτικό Ζαγόρι βρίσκεται βορειοδυτικά των Ιωαννίνων και περιλαμβάνει κάποια από τα ομορφότερα και δημοφιλέστερα χωριά της περιοχής. Τα ξακουστά χωριά της κοιλάδας του Βοϊδομάτη που είναι η Αρίστη, το Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο, ο Βίκος, ο Άγιος Μηνάς και το Μεσοβούνι.
Το Ανατολικό Ζαγόρι βρίσκεται βορειοανατολικά της πόλης των Ιωαννίνων και αποτελείται από λιγότερο γνωστά αλλά εξίσου όμορφα χωριά. Αυτά είναι η Βοβούσα, Δεμάτι, Ιτέα, Καστανώνα, Πέτρα, τα χωριά της κοιλάδας του Βάρδα (Φλαμπουράρι, Γρεβενίτι, Ελατοχώρι, Μακρίνο, Τρίστενο), τα χωριά της κοιλάδας του Ζαγορίτικου (Ανθρακίτης, Καρυές, Δόλιανη, Καβαλλάρι), καθώς και οι όμορφοι συνοικισμοί Αγίας Παρασκευής και Ποταμιάς.
Το Κεντρικό Ζαγόρι βρίσκεται βόρεια των Ιωαννίνων και περιλαμβάνει τα χωριά Βίτσα, Μονοδένδρι, Κήποι, Ασπράγγελοι, Δίλοφο, Κουκούλι, Καπέσοβο, τα Βλαχοχώρια (Βρυσοχώρι, Ηλιοχώρι, Λάιστα), τα χωριά της κοιλάδας του Άνω Βίκου (Βραδέτο, Ελάτη, Ελαφότοπος, Άνω Πεδινά, Κάτω Πεδινά) καθώς και τα χωριά Τσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Νεγάδες, Δίκορφο, Μανασσή, Καλουτά, Διπόταμο, Φραγκάδες και Λεπτοκαρυά.
Οι αλπικές λίμνες, οι χαράδρες, τα ποτάμια, η πυκνή βλάστηση σε συνδυασμό με το φαράγγι του Βίκου δημιουργούν στην περιοχή ένα τοπίο άγριας και παρθένας φύσης. Το φαράγγι του Βίκου κατέχει ρεκόρ Guiness σαν το φαράγγι με το μικρότερο άνοιγμα στον κόσμο –μόλις 1100 μέτρα- και με βάθος που ξεπερνά τα 900 μέτρα. Η κατάβαση στο φαράγγι γίνεται μέσω μονοπατιών που ξεκινούν από κάποια Ζαγοροχώρια όπως το Μονοδένδρι, ο Βίκος και η Βίτσα.
Το φαράγγι του Βίκου μαζί με το Βοϊδομάτη ποταμό αποτελούν τον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου. Στον Δρυμό ενδημούν πέντε είδη φυτών μοναδικά στον κόσμο ενώ εντυπωσιακή είναι και η συλλογή του φυσιοδίφη Κώστα Λαζαρίδη που συνέλεξε 1240 διαφορετικά είδη φυτών που αντιπροσωπεύουν 96 από τις 149 οικογένειες φυτών. Την συλλογή μπορείτε να θαυμάσετε στο Κουκούλι, στο μουσείο φυσικής ιστορίας.
Ο Δρυμός διαθέτει και πλούσια πανίδα η οποία περιλαμβάνει 10 είδη αμφιβίων όπως ο σπάνιος αλπικός τρίτωνας, 21 είδη ερπετών, 130 είδη πουλιών όπως ο απειλούμενος μαυροπελαργός και χρυσαετός καθώς και 24 είδη θηλαστικών όπως αρκούδα, αγριογούρουνο, ζαρκάδι κ.α.
Σε όλα τα Ζαγοροχώρια υπάρχουν πολλές δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε όπως πεζοπορία, ορειβασία, rafting, ψάρεμα, ποδήλατο βουνού, κανό/καγιάκ ενώ ο Βοϊδομάτης ποταμός προκαλεί τους τολμηρούς για μια βουτιά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, στα καταγάλανα νερά του με σταθερή θερμοκρασία 4 βαθμών Κελσίου όλο το χρόνο.
Στα Ζαγοροχώρια θα συναντήσετε πολλά μονοπάτια και γεφύρια. Υπάρχουν τουλάχιστον 36 μονοπάτια που διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Επίσης, υπάρχουν περίπου 60 γεφύρια που κατασκευάστηκαν τον 18ο – 19ο αιώνα και διατηρούνται σε άριστη κατάσταση.
Στα Ζαγοροχώρια έχετε πληθώρα επιλογών για τη διαμονή σας όπως ξενοδοχεία, παραδοσιακούς ξενώνες, δωμάτια, αρχοντικά, που συνδυάζουν την ατμόσφαιρα μια άλλης εποχής με όλες τις σύγχρονες ανέσεις.
Σε όλα τα χωριά του Ζαγορίου λειτουργούν εστιατόρια και ταβέρνες όπου μπορείτε να γευθείτε παραδοσιακές γεύσεις και τις φημισμένες πίτες της περιοχής.
Θα σας εντυπωσιάσει η ζεστή και φιλική φιλοξενία των κατοίκων του Ζαγορίου.
Τα Ζαγοροχώρια παρά την αξιόλογη τουριστική τους ανάπτυξη δεν έχασαν το παραδοσιακό τους χρώμα και έμειναν ανέγγιχτα στο χρόνο. Η αίσθηση του χρόνου χάνεται και ο επισκέπτης βλέπει ζωντανή την παράδοση και την ιστορία του Ζαγορίου.
Πλαισιωμένα από τρεχούμενα νερά, πυκνή βλάστηση και καταπράσινες βουνοπλαγιές, επιβλητικά φαράγγια, αλπικές λίμνες και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική που διατηρούν, τα Ζαγοροχώρια, θα σας μαγέψουν με την γραφικότητά τους.
Περιπλανηθείτε στα λιθόκτιστα καλντερίμια και σοκάκια, τις πέτρινες βρύσες, τις γραφικές πλατείες και η ομορφιά του τοπίου θα αιχμαλωτίσει τις αισθήσεις σας.
...Η άγρια ομορφιά της ορεινής φύσης με τα πυκνά δάση, τα ποτάμια, τις λιμνούλες, τα απόκρημνα φαράγγια εναρμονίζεται με την ανθρώπινη δημιουργία, τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια, τα πετρόκτιστα αρχοντικά, τις εκκλησιές, τα λιθόστρωτα μονοπάτια.
Η απαράμιλλη θέα στα καταπράσινα βουνά και στο φαράγγι του Βίκου που ξεπροβάλλει μπροστά στα μάτια σας σε συνδυασμό με το αλπικό τοπίο και τη μαγεία του φυσικού περιβάλλοντος θα σας γοητεύσει και δεν θα σταματά ποτέ να σας εκπλήσσει και να σας κάνει να επιστρέφετε ξανά και ξανά.
Τα Ζαγοροχώρια αποτελούν ιδανικό προορισμό για όλες τις εποχές του χρόνου και θα σας ταξιδέψουν στην αυθεντικότητα και την γνήσια παράδοση.
|
