Η χερσόνησος του Άθω ή του Αγίου Όρους είναι η ανατολικότερη από τις τρεις χερσονήσους της Χαλκιδικής. Νοτιοανατολικά βρέχεται από τον κόλπο Ορφανού (Στρυμονικό) και δυτικά από τον κόλπο Αγίου Όρους (Σιγγιτικό). Είναι ο μοναδικός χώρος στην Ελλάδα, που είναι ολόκληρος αφιερωμένος στην προσευχή και τη λατρεία του Θεού. Γι' αυτό και ονομάζεται Άγιο Όρος.


Το βουνό Άθωνας που δεσπόζει σ' αυτή, είναι ένας τεράστιος κώνος με ύψος 2.033 μέτρα. Η γυμνή κορυφή του λες και λογχίζει τον ουρανό και οι πλαγιές του, κατάφυτες από αιωνόβια δέντρα, δημιουργούν μία ασύγκριτη αισθητική ομορφιά σε όλη τη μαγευτική αυτή περιοχή. Οι φυσικές τοποθεσίες της χερσονήσου είναι αξιοθαύμαστες, με γραφικούς λόφους, κατάφυτα δάση, απόκρημνους γκρεμούς και άφθονα νερά.

Στα μοναστικά ιδρύματα του Αγίου Όρους περιλαμβάνονται 20 «κυρίαρχες» μονές, σκήτες, καλύβες, κελιά, «καθίσματα» και «ησυχαστήρια». Όλες οι μονές είναι κοινόβιες, δηλαδή κοινή λειτουργία, προσευχή, στέγη, σίτιση και εργασία μεταξύ των μοναχών. Υπεύθυνος της κάθε μονής είναι ο Ηγούμενος που εκλέγεται από τους μοναχούς της μονής ισόβια.

Το Άγιο Όρος αποτελεί αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού κράτους, υπάγεται πολιτικά στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, πνευματικά στο οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, ενώ διοικητικά η εξουσία βρίσκεται στην αρμοδιότητα των 20 μονών και διεξάγεται με δύο ανώτατα όργανα, την Ιερή Κοινότητα και την Ιερή Επιστασία.

Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των μονών, με τη φρουριακή διάταξη, τους επιβλητικούς πύργους, τα θαυμαστά κωδωνοστάσια, τους θολωτούς τρούλους, τα ξυλόγλυπτα και μαρμάρινα τέμπλα, αλλά και η εκπληκτική διακόσμηση από θαυμάσιες τοιχογραφίες, αγιογραφίες και φορητές εικόνες, καθιστούν το Άγιο Όρος ένα ζωντανό μουσείο τέχνης και ιστορίας.

Μέγα γεγονός για κάθε μονή είναι το πανηγύρι. Όλες οι μονές πανηγυρίζουν την ημέρα, κατά την οποία γιορτάζεται η μνήμη του αγίου, στο όνομα του οποίου τιμούνται. Στον Αμπελώνα του Αγίου Όρους καλλιεργείται μία μεγάλη ποικιλία σταφυλιών και παράγονται αξιόλογοι τοπικοί οίνοι.

Στη μοναστική πολιτεία ισχύει το «άβατον», δηλαδή απαγορεύεται η επίσκεψη γυναικών. Η απαγόρευση αυτή επεκτείνεται επίσης σε όλα τα θηλυκά ζώα, καθώς και στους ανήλικους.

Το Άγιο Όρος περιλαμβάνει δύο χωριά: τις Καρυές και τη Δάφνη. Οι Καρυές, χτισμένες σε μία μαγευτική τοποθεσία, με άφθονα νερά και σε υψόμετρο 370 μέτρων, είναι η πρωτεύουσα της μοναστικής πολιτείας, όπου εδρεύουν τόσο οι μοναχικές, όσο και οι κοσμικές εξουσίες. Εδώ, εκτός από το «κονάκι» (αντιπροσωπεία) που διατηρεί κάθε μονή, υπάρχουν επίσης κελιά και εργαστήρια ή καταστήματα που ανήκουν σε διάφορες από τις 20 μονές του Αγίου Όρους. Στη μοναδική πλατεία του χωριού, στην οποία απαγορεύεται το κάπνισμα και η διέλευση εφίππων, βρίσκεται ο θαυμάσιος ναός του Πρωτάτου, τον οποίο κοσμούν εκπληκτικές αγιογραφίες και η ιστορική φορητή εικόνα «Άξιον Εστί».

Η Δάφνη βρίσκεται στη νοτιοδυτική ακτή και αποτελεί τη μία από τις δύο πύλες εισόδου στη χερσόνησο του Αγίου Όρους. Η άλλη βρίσκεται στην Ουρανούπολη. Εδώ υπάρχουν 20 περίπου παλιά κτίσματα, λίγα καταστήματα, καθώς και μερικά κρατικά κτίρια, όπως τελωνείο, ΟΤΕ, Σταθμός Χωροφυλακής κ.α.

Τα ιστορικά μοναστήρια, τα χωμένα σε απόκρημνους βράχους κελιά, οι πύργοι, οι τρούλοι, τα καμπαναριά και οι μελωδικές ψαλμωδίες δημιουργούν μία μοναδική κατανυκτική ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει την Αγιορείτικη Πολιτεία. Το Άγιο Όρος είναι αναμφισβήτητα το μεγαλύτερο Μουσείο Τέχνης, Εθνολογίας και Εκκλησιαστικής Ιστορίας.

Πως θα έρθετε

Καθημερινά πραγματοποιούνται δρομολόγια με λεωφορεία του ΚΤΕΛ από την Αθήνα για τη Θεσσαλονίκη. Από εκεί εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια για την Χαλκιδική. Φτάνοντας στην Χαλκιδική μπορείτε να μεταβείτε στο Άγιο Όρος με ferry boat από την Ουρανούπολη ή από την Ιερισσό.

* Για να επισκεφθείτε το Άγιο Όρος (μόνο άντρες), θα πρέπει να ακολουθήσετε μια συγκεκριμένη διαδικασία. Τηλεφωνώντας στο γραφείο προσκυνητών Αγίου Όρους στη Θεσσαλονίκη (τηλ. 2310 252575 ) θα σας εκδώσουν το διαμονητήριο, το οποίο πρέπει να το ζητήσετε ένα μήνα πριν.